Matematik

Evren, örneklem ve veri toplama

Bir grubun tamamı ile ondan seçilen kısmı ayır.

Yaklaşık 2 dk okuma · DersPusula · Özgün başlangıç rehberi · 26 Ekim 2026
Evren, örneklem ve veri toplama için DersPusula konu kartıKısa açıklamaBir araştırmada ilgilenilen bütün birimler evreni, bu evrenden incelenmek üzere seçilen bölüm ise örneklemi oluşturur. Okuldaki bütün öğrencilerin ulaşım tercihi araştırılıyorsa evren bütün öğrencilerdir. Yalnızca seçilen 50 öğrenciye soru sorulması, 50 kişilik bir örneklem kullanılmasıdır.

Bu rehberde
  1. Temsil sorununu düşün
  2. Soruyu tarafsız kur
  3. Sonucun sınırını koru
  4. Bir okulun ulaşım tercihlerini yalnızca bisiklet kulübünden alınan yanıtlarla özetleyen araştırmayı değerlendir.
  5. Okuldaki tüm öğrencilerden seçilen 40 kişi araştırmada hangi gruptur?
  6. Yalnızca servis kullananlardan alınan yanıtları okulun tamamına genellemede hangi sorun olabilir?
  7. Bu konudan ne öğrendin?
  8. Sıradaki keşfin

Temsil sorununu düşün

Yalnızca okul servisine binen öğrencilere soru sorarsan yürüyen veya başka yollarla gelen öğrencilerin tercihlerini yeterince temsil etmeyebilirsin. Örneklemin büyük olması bu tür seçim yanlılığını kendiliğinden düzeltmez. Kimlerin nasıl seçildiğini açıklamak sonuçları yorumlamak için önemlidir.

Soruyu tarafsız kur

“Hızlı ve rahat servisleri tercih ediyor musunuz?” gibi bir ifade yanıtı yönlendirebilir. Araştırma amacına uygun, anlaşılır ve seçenekleri dengeli bir soru kullan. Ayrıca bir kişi birden fazla seçenek işaretleyebiliyor mu, hangi zaman aralığı soruluyor gibi ayrıntıları belirt.

Sonucun sınırını koru

Bir sınıftaki sonuçları bütün ülkenin öğrencilerine doğrudan genellemek uygun olmayabilir. Veri hangi gruptan geldiyse önce o bağlamda yorumlanır. Gözlenen iki özellik arasındaki ilişki de tek başına birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz. Grafik ve yüzdeler kadar veri toplama yöntemini de oku.

ÇÖZÜMLÜ UYGULAMA

Bir okulun ulaşım tercihlerini yalnızca bisiklet kulübünden alınan yanıtlarla özetleyen araştırmayı değerlendir.

Çözüm yolunu göster

Evren okulun bütün öğrencileridir; örneklem bisiklet kulübünden seçilen kişilerdir. Kulüp üyeliği ulaşım tercihiyle ilişkili olabileceği için örneklem bütün öğrencileri yeterince temsil etmeyebilir.

KENDİNİ KONTROL ET

Okuldaki tüm öğrencilerden seçilen 40 kişi araştırmada hangi gruptur?

BİR ADIM DAHA

Yalnızca servis kullananlardan alınan yanıtları okulun tamamına genellemede hangi sorun olabilir?

İlerlememi gör
KENDİ CÜMLENLE

Bu konudan ne öğrendin?

Tüm notlarım ↗

Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.

Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.