Türkçe
Neden, amaç ve koşul cümleleri
Gerçekleşme sebebiyle hedefi ve ön koşulu birbirinden ayır.
Kısa açıklamaCümleler arasındaki neden, amaç ve koşul ilişkisi anlam üzerinden belirlenir. Aynı bağlaç farklı bağlamlarda bulunabileceği için tek bir sözcük aramak yeterli değildir. “Neden oldu?”, “Hangi hedefle yapıldı?” ve “Hangi şartla gerçekleşir?” soruları ayrımı kolaylaştırır.Bu rehberde
Neden-sonuç
“Yağmur yağdığı için pikniği erteledik.” cümlesinde yağmur, ertelemenin sebebidir. Neden olarak belirtilen durum gerçekleşmiş veya doğru kabul edilmiş bir gerekçe olabilir. “Pikniği niçin erteledik?” sorusunun cevabı bu sebebi gösterir.
Amaç-sonuç
“Kitabı almak için kütüphaneye gittim.” cümlesinde kitabı almak, gitme eyleminin hedefidir. Hedefin mutlaka gerçekleştiği söylenmez. Gitmiş olmak, kitabın kesinlikle alındığını kanıtlamaz. İçin sözcüğünün hem neden hem amaç örneklerinde bulunabileceğine dikkat et.
Koşul ilişkisi
“Ödevini bitirirsen dışarı çıkabilirsin.” ifadesinde dışarı çıkma izni bir şarta bağlanmıştır. Koşulun varlığını anlamdan belirle; -se/-sa her görüldüğü yerde aynı görevde olmayabilir. Cümleyi iki parçaya ayırıp birinin diğerinin gerçekleşmesi için gerekli şart olarak sunulup sunulmadığını kontrol et.
“Hasta olduğu için gelmedi.” ve “Dinlenmek için eve gitti.” cümlelerini karşılaştır.
Çözüm yolunu göster
İlk cümlede hastalık gelmemenin nedenidir. İkinci cümlede dinlenmek gitmenin amacıdır; gerçekleştiği kesin değildir. Her iki örnekte için bulunmasına rağmen anlam ilişkisi farklıdır.
“Sınavı geçmek için düzenli çalışıyor.” cümlesinde hangi ilişki öne çıkar?
“Erken gelirsen birlikte çalışırız.” cümlesinde hangi ilişki vardır?
Bu konudan ne öğrendin?
Tüm notlarım ↗Sıradaki keşfin
Bu dersteki tüm rehberler →Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.
Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.