Türkçe
Fiilimsiler: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil
Fiilden türeyen sözcüğün cümledeki görevini izle.
Kısa açıklamaFiilimsiler fiil kök veya gövdelerinden türeyerek isim, sıfat ya da zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Tek başlarına çekimli fiilin kip ve kişi yargısını taşımazlar; buna karşılık yan anlam grupları kurabilirler. Bir eki görmek, bağlamı incelemeden kesin karar vermek için yeterli değildir.Bu rehberde
İsim-fiil
Okumak, okuma ve okuyuş örneklerinde eylem bir ad gibi kullanılır. “Kitap okumayı seviyorum.” cümlesinde okumayı bir eylemin adını belirtir. “Dondurma aldım.” gibi kalıcı adlaşmış kullanımlar ise bağlama göre ayrı değerlendirilir; sözcüğün güncel anlamına bakılır.
Sıfat-fiil
“Gelen öğrenci” ifadesinde gelen, öğrenci adını niteler. “Okuyacağım kitap” ifadesinde okuyacağım da kitapla ilişkilidir. Benzer ekli bir sözcük bağımsız bir yargı taşıdığında çekimli fiil olabilir: “Yarın bu kitabı okuyacağım.” örneğinde cümlenin yüklemidir.
Zarf-fiil
“Gülerek konuştu.” cümlesinde gülerek, konuşma eyleminin nasıl yapıldığını açıklar. “Eve gelince aradı.” örneğinde gelince zaman ilişkisi kurar. Fiilimsi grubunu bulurken ona bağlı sözcükleri de birlikte değerlendir; “eve gelince” tek başına gelince’den daha geniş bir anlam grubudur.
“Bekleyen yolcular sessizce oturdu.” cümlesindeki fiilimsiyi ve nitelediği adı bul.
Çözüm yolunu göster
Bekleyen, bekle- fiilinden türeyen sıfat-fiildir ve yolcular adını niteler. Oturdu ise cümlenin çekimli fiilidir. Sessizce eylemi niteler ancak fiilden türemediği için bu cümlede zarf-fiil değildir.
“Gülerek konuştu.” cümlesinde gülerek hangi tür fiilimsidir?
“Koşmak yorucudur.” cümlesinde koşmak hangi görevde bir fiilimsidir?
Bu konudan ne öğrendin?
Tüm notlarım ↗Sıradaki keşfin
Bu dersteki tüm rehberler →Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.
Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.